Rozdział 17 · 17.24
Kursy akcji i inne szeregi czasowe na wykresie
Obejrzyj w krótkim filmie
Kursy akcji, saldo konta oszczędnościowego, dzienna liczba odwiedzających stronę internetową czy odczyty licznika energii to szeregi czasowe, czyli jedna liczba na każdą datę. W Euro-Office można z nich utworzyć przejrzysty wykres, jednak trzeba uważać na kilka pułapek. Daty stają się osobną linią, oś zaczyna się od 0, przez co wszystko wygląda płasko, a wykres giełdowy wymaga kolumn w ściśle określonej kolejności. W tym artykule rozwiązujemy te problemy po kolei.
Jako przykład bierzemy dzienne kursy fikcyjnej spółki Tulp NV z okresu pół roku, zapisane w arkuszu Koersen: w kolumnie A data, w B kurs otwarcia, w C kurs najwyższy, w D kurs najniższy, w E kurs zamknięcia, a w F wolumen. Wiersz nagłówka to wiersz 1, a 128 dni sesyjnych zajmuje wiersze od 2 do 129.
Krok 1: średnia krocząca
Kurs zmienia się każdego dnia. Średnia z ostatnich 20 dni sesyjnych pokazuje trend. Ponieważ zakres w każdym kolejnym wierszu przesuwa się o jeden dzień, nazywa się ją średnią kroczącą (lub ruchomą).
- Proszę wpisać w komórce G1 nagłówek Gem. 20 dagen.
- W komórce G21, czyli w wierszu dwudziestego dnia sesyjnego, proszę wpisać:
=ŚREDNIA(E2:E21) - Proszę kliknąć komórkę G21 i dwukrotnie kliknąć mały kwadrat w jej prawym dolnym rogu, czyli uchwyt wypełniania. Euro-Office skopiuje formułę aż do ostatniego wiersza listy.
W G22 znajduje się teraz =ŚREDNIA(E3:E22), w G23 =ŚREDNIA(E4:E23) i tak dalej. Wiersze od 2 do 20 pozostają puste: nie ma tam jeszcze 20 dni do uśrednienia. Jeśli potrzebują Państwo krótszego lub dłuższego okresu, na przykład 50 dni, należy zacząć w G51 od =ŚREDNIA(E2:E51).

Krok 2: wykres liniowy z całych kolumn
Na wykresie mają się znaleźć data, kurs zamknięcia i średnia. Te kolumny nie sąsiadują ze sobą. Dlatego proszę kliknąć nagłówek kolumny A, przytrzymać Ctrl i kliknąć nagłówki kolumn E i G. Zaznaczenie całych kolumn ma zaletę: gdy później dojdą nowe dni, wykres automatycznie się powiększy.
- Na karcie Wstawianie proszę kliknąć Wykres i w grupie Liniowy wybrać pierwszy obrazek.
- Proszę powiększyć wykres: po prawej stronie w sekcji Rozmiar ustawić na przykład szerokość 20 cm i wysokość 11 cm. Przy setkach dat to miejsce jest potrzebne.
Teraz widać pierwszą pułapkę. Dla Euro-Office data jest liczbą (2 stycznia 2026 to 46 024), dlatego program rysuje z dat osobną linię, wysoko ponad kursami. Same kursy leżą na dole jako płaska kreska, a pod wykresem zamiast dat widnieją liczby 1, 2, 3.
Krok 3: przeniesienie dat na oś za pomocą opcji Wybierz dane
- Proszę kliknąć wykres i po prawej stronie wybrać Wybierz dane.
- W sekcji Wpisy legendy (serie danych) proszę wybrać serię Data i kliknąć Usuń.
- W sekcji Etykiety osi poziomej (kategorii) proszę kliknąć Edytuj.
- Proszę wpisać zakres z datami, bez nagłówka:
=Koersen!$A$2:$A$129i kliknąć OK. - W oknie Dane wykresu proszę ponownie kliknąć OK.

Teraz daty znajdują się pod wykresem i widać dwie linie: kurs zamknięcia oraz średnią z 20 dni.
Krok 4: oś, która nie zaczyna się od 0
Oś pionowa nadal zaczyna się od 0, choć kurs waha się między 40 a 65 euro. Przez to wahania wydają się mniejsze, niż są w rzeczywistości.
- Proszę kliknąć wykres i po prawej stronie na dole wybrać Pokaż ustawienia zaawansowane.
- Na karcie Układ proszę ustawić Legenda na Góra.
- Na karcie Oś pionowa proszę ustawić Wartość minimalna na Ustalony i wpisać 35. Następnie kliknąć OK.

W przypadku kursów oś, która nie zaczyna się od 0, jest czymś normalnym: liczy się ruch, a nie wysokość. Przy obrotach lub liczbie sztuk byłoby to natomiast mylące; tam oś powinna zaczynać się od 0 (zob. Wykres z kolumnami i linią na drugiej osi).
Gdy kurs zamknięcia przecina średnią od dołu do góry lub od góry do dołu, często oznacza to odwrócenie trendu. Wielu inwestorów dodaje też w osobnej kolumnie średnią z 50 lub 200 dni.
Krok 5: wykres giełdowy z kursem otwarcia, najwyższym, najniższym i zamknięcia
Wykres giełdowy (zwany też wykresem świecowym lub candlestick) pokazuje dla każdego dnia jednocześnie cztery kursy. Euro-Office wymaga do tego kolumn w dokładnie takiej kolejności: data, otwarcie, maksimum, minimum, zamknięcie. Jeśli kolejność jest inna, pojawia się komunikat Nieprawidłowa kolejność wierszy.
- W polu nazwy w lewym górnym rogu nad kolumną A (gdzie zwykle widnieje adres komórki) proszę wpisać A1:E129 i nacisnąć Enter. W ten sposób szybko zaznaczą Państwo duży zakres bez przeciągania.
- Proszę kliknąć Wstawianie, Wykres. Wykres giełdowy znajduje się w grupie Zbiory, na prawo od grupy Obszar. Nazwa Zbiory to błąd tłumaczenia w polskiej wersji Euro-Office: chodzi o akcje (po angielsku Stock).
- Proszę powiększyć wykres i za pomocą opcji Pokaż ustawienia zaawansowane ustawić Legenda na Żaden, a Wartość minimalna osi pionowej na Ustalony, 35.

Każda świeca to jeden dzień. Korpus sięga od kursu otwarcia do kursu zamknięcia: jest biały, jeśli kurs tego dnia wzrósł, i czarny, jeśli spadł. Kreska nad nim sięga do kursu najwyższego, a kreska pod nim do najniższego.
Wskazówki dla zaawansowanych
- Długie okresy: na karcie Oś pionowa proszę włączyć Skala logarytmiczna. Wzrost o 10 procent ma wtedy wszędzie tę samą wysokość, niezależnie od tego, czy kurs wynosi 5, czy 500 euro.
- Mniej dat pod osią: na karcie Oś pozioma proszę ustawić Odstęp między etykietami na przykład na 20; wtedy widać mniej więcej jedną datę na miesiąc. Za pomocą opcji Format etykiety można wybrać krótki zapis, na przykład sam miesiąc.
- Weekendy: Euro-Office umieszcza daty obok siebie jako kategorie. Dni bez notowań (weekendy, święta) nie pozostawiają więc luki. W przypadku kursów jest to dokładnie to, czego potrzeba.
- Dodanie wolumenu: jeśli kurs ma być linią, a wolumen kolumnami, każde z własną skalą, należy użyć wykresu złożonego z osią pomocniczą, jak w artykule Wykres z kolumnami i linią na drugiej osi.
Pułapki
- Daty są wyrównane do lewej strony komórki: wtedy jest to tekst, a nie daty, na przykład po wklejeniu ze strony internetowej lub z pliku CSV z innym formatem daty. Najpierw należy przekształcić je w prawdziwe daty, w przeciwnym razie Euro-Office nie będzie ich poprawnie sortować ani na nich liczyć.
- Najnowsza data na górze: wiele banków i serwisów giełdowych podaje najnowszy dzień na górze. Najpierw należy posortować listę rosnąco według daty, w przeciwnym razie wykres biegnie od prawej do lewej, a średnia przesuwa się w złą stronę.
- Komunikat Nieprawidłowa kolejność wierszy przy wykresie giełdowym: należy ułożyć kolumny w kolejności data, otwarcie, maksimum, minimum, zamknięcie. Wolumen nie powinien się w nich znaleźć.
- Średnia wyprzedza kurs: jeśli pierwsza formuła
=ŚREDNIA(E2:E21)zostanie wpisana w G2 zamiast w G21, każdy wiersz uśrednia 20 dni po danej dacie. Średnia reaguje wtedy na kursy, które w tym dniu nie były jeszcze znane. Formułę należy umieścić w wierszu ostatniego dnia zakresu.
W filmie do tego artykułu wszystkie kroki są pokazane krok po kroku. Tworzenie zwykłego wykresu opisano w artykule Tworzenie wykresów.
