Rozdział 20 · 20.4
Samodzielna konwersja makra VBA na JavaScript: tabela odpowiedników
W artykule Plik Excel z makrami VBA: co dalej? opisaliśmy, że Euro-Office nie uruchamia makr VBA. Plik się otwiera, ale przyciski i automatyczne akcje nie działają. Jeśli makro jest ważne, mogą je Państwo przekształcić w JavaScript, czyli język makr w Euro-Office. Brzmi to trudniej, niż jest w rzeczywistości: większość makr z Excela wykonuje kilka prostych operacji na komórkach, a niemal każdy wiersz VBA ma stały odpowiednik w JavaScript. W tym artykule znajdą Państwo tabelę odpowiedników oraz omówiony przykład.
Najpierw: automatyczna konwersja nie jest możliwa
W oknie Makra obok pozycji Makra znajduje się przycisk z różdżką. Pod nim widnieją opcje Utwórz z opisu i Konwersja z VBA. Są one wyszarzone: działają tylko z wtyczką, a Euro-Office w WebOké celowo działa bez wtyczek (zob. Wtyczki w Euro-Office: dlaczego WebOké ich nie oferuje i co zrobić zamiast tego). Makro należy więc przekształcić samodzielnie, korzystając z poniższej tabeli.

Sposób postępowania w trzech krokach
- Proszę opisać zwykłymi słowami, co robi makro. Proszę otworzyć plik xlsm w Excelu, nacisnąć Alt+F11 i przeczytać kod. Na przykład: „przejdź przez wiersze od 2 do 10; jeśli kwota w kolumnie D przekracza 500, zaznacz wiersz na żółto, a kwotę pogrub”.
- Proszę tłumaczyć wiersz po wierszu, korzystając z poniższej tabeli.
- Proszę przetestować na kopii w Euro-Office: karta Widok, Makra, znak plus, wklejenie kodu, Uruchom. Jeśli to nie działa, prosimy zajrzeć do artykułu Makro, które nie działa: szukanie błędów.
Tabela odpowiedników
Każdy wiersz poniżej przetestowaliśmy w Euro-Office. ws oznacza arkusz: na początku makra proszę umieścić const ws = Api.GetActiveSheet();.
| VBA | Euro-Office (JavaScript) |
|---|---|
| Sub Nazwa() ... End Sub | (function () { ... })(); |
| ActiveSheet | Api.GetActiveSheet() |
| Worksheets("Archief") | Api.GetSheet("Archief") |
| Range("A1").Value = 5 | ws.GetRange("A1").SetValue(5); |
| x = Range("A1").Value | let x = ws.GetRange("A1").GetValue(); |
| Cells(2, 2) | ws.GetRangeByNumber(1, 1) (liczy od 0) |
| Selection | Api.GetSelection() |
| For Each c In Range("D2:D10") ... Next | ws.GetRange("D2:D10").ForEach(function (c) { ... }); |
| For r = 2 To 10 ... Next r | for (let r = 2; r <= 10; r++) { ... } |
| If ... Then ... Else ... End If | if (...) { ... } else { ... } |
| Select Case x ... Case "Gotowe" | switch (x) { case "Gotowe": ...; break; } |
| a = b And c, a = b Or c, Not a | a = b && c, a = b || c, !a |
| "Wiersz " & r | "Wiersz " + r |
| x <> "" | x !== "" |
| Interior.Color = RGB(255, 235, 156) | SetFillColor(Api.CreateColorFromRGB(255, 235, 156)) |
| Font.Bold = True | SetBold(true) |
| Rows(5).Delete | ws.GetRows(5).Delete("up") |
| Range("A2:E2").Copy Range("A12") | ws.GetRange("A2:E2").Copy(ws.GetRange("A12")) |
| Workbook_Open | makro z opcją Autostart (zob. Automatyczne wstawianie daty i godziny po zmianie komórki) |
| Worksheet_Change | Api.attachEvent("onWorksheetChange", ...) (zob. Automatyczne wstawianie daty i godziny po zmianie komórki) |
| Function VAT(x) do użycia w formułach | funkcja niestandardowa (zob. Formuły Excela z LET lub LAMBDA: co zrobić zamiast tego w Euro-Office) |
| MsgBox "Gotowe" | nie istnieje; proszę wpisać komunikat do komórki (zob. Makro, które nie działa: szukanie błędów) |
Przykład: wyróżnianie dużych zamówień
Kwiaciarnia Het Zonnetje miała w Excelu następujące makro, które wyróżniało duże zamówienia:
Sub GroteOrdersMarkeren()
Dim r As Long
For r = 2 To 10
If Cells(r, 4).Value > 500 Then
Range("A" & r & ":E" & r).Interior.Color = RGB(255, 235, 156)
Cells(r, 4).Font.Bold = True
End If
Next r
End Sub
Po przekształceniu dla Euro-Office wygląda ono tak:
(function () {
// Omgezet uit VBA: orders boven 500 euro geel en het bedrag vet.
const blad = Api.GetActiveSheet();
for (let r = 2; r <= 10; r++) {
if (blad.GetRange("D" + r).GetValue() > 500) {
blad.GetRange("A" + r + ":E" + r).SetFillColor(Api.CreateColorFromRGB(255, 235, 156));
blad.GetRange("D" + r).SetBold(true);
}
}
})();

Co się zmieniło: Sub stało się funkcją w nawiasach, Cells(r, 4) zamieniło się w GetRange("D" + r) (kolumna 4 to D), znak & do łączenia tekstu zastąpił znak +, a Interior.Color i Font.Bold zmieniły się w SetFillColor i SetBold. Każdy wiersz kończy się średnikiem, a bloki są ujęte w nawiasy klamrowe zamiast Then i End If.

Ściągawka: Nagraj makro
Nie wiedzą Państwo, jak dana czynność nazywa się w JavaScript? Proszę ją nagrać. Na karcie Widok proszę kliknąć Nagraj makro. Przycisk zmieni wtedy nazwę na Zatrzymaj nagrywanie. Proszę wykonać swoje czynności, kliknąć Zatrzymaj nagrywanie i otworzyć Makra: na liście pojawi się nowe makro z kodem wykonanych czynności.

W naszym teście kliknęliśmy D5 i pogrubiliśmy tę komórkę, wpisaliśmy „Gecontroleerd” w F1, skopiowaliśmy A2 do A12, a następnie zmieniliśmy C3 i C4 na kursywę. Oto co nagrał Euro-Office:
(function()
{
let worksheet = Api.GetActiveSheet();
let workbook = Api.GetActiveWorkbook();
Api.GetRange("D5").Select();
Api.GetSelection().SetBold(true);
Api.GetRange("F1").Select();
worksheet.GetActiveCell().SetValue("Gecontroleerd");
Api.GetRange("F2").Select();
Api.GetRange("A2").Select();
Api.GetRange("A12").Select();
Api.GetSelection().SetItalic(true);
})();

Od razu widać potrzebne nazwy: Select, SetBold, SetValue, SetItalic. Widać jednak także ograniczenia nagrywania:
- Kopiowanie i wklejanie nie jest nagrywane: przy przeniesieniu z A2 do A12 widać tylko dwa razy Select.
- Zaznaczanie przez pole nazwy (w lewym górnym rogu, gdzie wpisuje się C3:C4) nie jest nagrywane. Dlatego zmiana C3:C4 na kursywę trafiła w nagraniu do komórki A12, ostatniej komórki klikniętej myszą. Podczas nagrywania prosimy więc klikać komórki myszą.
- Nie są nagrywane pętle ani warunki. Operacji typu „wszystkie wiersze ze statusem Gotowe” nie da się nagrać.
Nagrywanie warto więc wykorzystywać do wyszukiwania nazw, a samo makro pisać samodzielnie. Przy powtarzalnych czynnościach na stałym zaznaczeniu (formatowanie wiersza nagłówka, wstawianie stałego tekstu) nagrane makro może jednak w zupełności wystarczyć.
Pułapki
- Wielkość liter ma znaczenie. GetValue działa, getValue nie. Dla VBA nie ma to znaczenia, dla JavaScript tak.
- Liczenie od 0 lub od 1. Cells(2, 2) w VBA to B2. W Euro-Office odpowiada temu GetRangeByNumber(1, 1): wiersze i kolumny liczy się od 0. GetRange("B2") jest często bardziej czytelne.
- GetValue zwraca tekst, również w przypadku kwoty: z 85 euro otrzymają Państwo "85". Porównywanie z liczbą (> 500) działa poprawnie, ale dodawanie nie: "85" + 10 daje "8510". Aby wykonywać obliczenia, proszę najpierw zamienić wartość na liczbę za pomocą Number(...).
- Wstawianie liczb z częścią dziesiętną. W naszym teście przy ustawieniach regionalnych z przecinkiem dziesiętnym (np. polskich) SetValue(1.25) nie wstawiło liczby, lecz tekst "1.25". Taką liczbę proszę przekazać jako tekst z przecinkiem, tak jak się ją wpisuje: SetValue("1,25") lub za pomocą String(x).replace(".", ","). Liczby całkowite działają poprawnie.
- Proszę zachować oryginał. Jeśli zapiszą Państwo plik xlsm w Euro-Office, kod VBA może stać się bezużyteczny dla Excela (zob. Plik Excel z makrami VBA: co dalej?). Przekształcone makro lepiej umieścić w kopii zapisanej jako xlsx.
- Kod z internetu lub od chatbota często zawiera nazwy metod, które nie istnieją. Prosimy zawsze testować, a jeśli nic się nie dzieje, zajrzeć do artykułu Makro, które nie działa: szukanie błędów.
Czego nie da się przekształcić
Makro w Euro-Office działa wyłącznie w obrębie otwartego pliku. Makr VBA, które wykonują poniższe czynności, nie da się przekształcić:
- otwieranie, zapisywanie lub drukowanie innych plików (Workbooks.Open, SaveAs, PrintOut);
- wysyłanie wiadomości e-mail przez Outlook;
- odczytywanie plików lub folderów na komputerze;
- wyświetlanie własnych formularzy (UserForm) lub komunikatów (MsgBox, InputBox).
Takie makro warto pozostawić w Excelu. Można je też podzielić: obliczenia wykonać w Euro-Office, a resztę ręcznie lub za pomocą funkcji WebOké Nextcloud, takich jak udostępnianie i historia wersji.
