Rozdział 11 · 11.5
Uprawnienia plików i katalogów (chmod)
Każdy plik i każdy katalog ma uprawnienia: kto może je odczytywać, kto może do nich zapisywać i kto może je wykonywać. W systemie Linux zmiana tych uprawnień nazywa się chmod. Zazwyczaj nie trzeba nic z tym robić. Jeśli jednak pojawi się błąd 403 Forbidden, albo instalacja wymaga określonych uprawnień, można je dostosować w Menedżerze Plików.
Odczytywanie uprawnień
W Menedżerze Plików uprawnienia widoczne są w kolumnie Uprawnienia, na przykład -rw-r--r-- lub drwxr-xr-x. Znaki te są podzielone na trzy grupy: dla właściciela (Pan/Pani), grupy i reszty świata (wszyscy). Litera r oznacza odczyt, w zapis, a x wykonywanie. Litera d na początku oznacza, że jest to katalog.
Uprawnienia często zapisuje się trzema cyframi:
| Cyfry | Znaki | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 644 | -rw-r--r-- | Standard dla plików: Pan/Pani może odczytywać i zapisywać, serwer WWW może odczytywać. |
| 755 | drwxr-xr-x | Standard dla katalogów (oraz dla skryptów, które muszą móc się uruchamiać, jak w cgi-bin). |
| 600 lub 640 | -rw------- lub -rw-r----- | Dodatkowo zabezpieczone. Przydatne dla pliku zawierającego hasła, takiego jak wp-config.php, ale nie dla zwykłych stron, obrazów i arkuszy stylów: w takim przypadku serwer WWW nie będzie mógł ich wyświetlić. |
| 777 | -rwxrwxrwx | Wszyscy mogą wszystko. Nigdy nie stosować. Jest to niebezpieczne i niepotrzebne: strona internetowa działa pod własnym użytkownikiem, więc 644 i 755 w zupełności wystarczą. |
Zmiana uprawnień
- W Menedżerze Plików należy kliknąć prawym przyciskiem myszy na plik lub katalog (można też zaznaczyć kilka plików jednocześnie).
- Wybrać Ustaw uprawnienia.
- W sekcji Szybkie ustawienia uprawnień (1) wybrać standardowy wariant. Dla pliku są to Plik prywatny (600), Współdzielony plik (644) i Współdzielony i wykonywalny plik (755); dla katalogu Katalog prywatny (700) i Współdzielony katalog (755).
- Albo ustawić je samodzielnie w Zaawansowanym edytorze uprawnień (2): wpisać cyfry, albo zaznaczyć dla każdej grupy (Właściciel, Grupa, Wszyscy) opcje Odczyt, Zapis i Wykonywanie.
- Kliknąć OPSLAAN.
Wskazówka: Dla zwykłych plików warto wybrać Współdzielony plik (644), a dla katalogów Współdzielony katalog (755). Dzięki temu rozwiązuje się większość problemów z uprawnieniami.
Kiedy jest to potrzebne?
- Błąd 403 Forbidden lub 404 po przesłaniu lub rozpakowaniu plików: pliki mają ustawione 600 lub 640, albo katalog 700 lub 750. Należy ustawić pliki na 644, a katalogi na 755. W naszym przykładzie z Pliki zip rozpakowywanie i tworzenie rozpakowany plik index.html (640) powodował błąd 403, a plik stylów w katalogu css (750) nie został znaleziony. Po zmianie na 644 i 755 wszystko zaczęło działać.
- Wtyczka lub instalacja nie może zapisywać w katalogu, na przykład w katalogu przesyłania plików. Najpierw warto sprawdzić, czy katalog rzeczywiście należy do Pana/Pani (kolumna UID/GID) i czy ma ustawione 755. Nigdy nie należy ustawiać katalogu na 777.
- Skrypt w cgi-bin nie działa: należy ustawić go na 755.
Uwaga: Zmiana uprawnień całego katalogu nie przenosi się automatycznie na wszystko, co się w nim znajduje. Jeśli trzeba zmienić uprawnienia setek plików, a Państwa pakiet obejmuje SSH (Power Webhost Three i Four, AI Wordpress Three i Power Reseller)? Wtedy szybciej pójdzie to w Terminalu (zob. Terminal w przeglądarce). W innym przypadku chętnie pomoże dział wsparcia.