Moduł 6 · 6.4
Wybór pakietu biurowego online: Euro-Office, ONLYOFFICE i Collabora
Moduł 6: Pliki i dokumenty · Czas czytania: 11 minut
Cel lekcji: Po tej lekcji będą Państwo potrafili zestawić ze sobą pakiety biurowe online spotykane w europejskich chmurach, wyjaśnić, skąd pochodzą i czym się różnią, oraz na podstawie krótkiego testu dokonać wyboru odpowiedniego dla Państwa dokumentów.
Kluczowe pojęcia: pakiet biurowy online, serwer dokumentów, edytor w przeglądarce, wspólna edycja, fork, licencja AGPL, Euro-Office, ONLYOFFICE, Collabora Online, LibreOffice, openDesk, formaty natywne OOXML i ODF, program na komputer, licencja na użytkownika
Czym jest pakiet biurowy online?
W przypadku Google i Microsoft pakiet biurowy jest częścią usługi: otwierają Państwo dokument w przeglądarce i piszą. W europejskiej chmurze, takiej jak Nextcloud, jest to zwykle osobny element: pakiet biurowy online, zwany też serwerem dokumentów. Chmura przechowuje plik, a pakiet biurowy online wyświetla go w przeglądarce, umożliwia edycję, a następnie zapisuje zmiany z powrotem. Jako użytkownik niewiele z tego zauważają Państwo: klikają Państwo w dokument i się on otwiera.
Dla wyboru ma to jednak znaczenie. Każdy pakiet biurowy online ma własną podstawę, własną mocną stronę i własną historię. W europejskim krajobrazie chmurowym spotykają Państwo przede wszystkim trzy takie pakiety, a dodatkowo jeden pakiet miejsca pracy, w którym jeden z tych trzech się znajduje.
Trzy pakiety w skrócie
| Euro-Office | ONLYOFFICE | Collabora Online | |
|---|---|---|---|
| Kto go tworzy? | Konsorcjum europejskich firm, ogłoszone w marcu 2026 roku w Berlinie, w którego skład wchodzą między innymi Nextcloud, IONOS i Proton | Ascensio System SIA, z siedzibą w Rydze (Łotwa) | Collabora Productivity, z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie |
| Podstawa | Odgałęzienie (fork) ONLYOFFICE | Własny kod | LibreOffice |
| Własny format wewnętrzny | OOXML (docx, xlsx, pptx) | OOXML | ODF (odt, ods, odp) |
| Licencja | Open source (AGPLv3) | Open source (AGPLv3) oraz płatne edycje | Open source (MPL, na bazie LibreOffice) oraz płatne edycje |
| Mocna strona | Pliki Word, Excel i PowerPoint, które wyglądają tak samo jak w Microsoft Office | Podobnie | Dokumenty ODF oraz bogactwo funkcji LibreOffice |
| Program na komputer | Tak (Windows, Mac, Linux) | Tak | LibreOffice jako pakiet na komputer |
Fork to odgałęzienie: ktoś bierze publiczny kod źródłowy projektu open source i rozwija go dalej samodzielnie. W przypadku open source jest to dozwolone, w ramach zasad licencji.
Euro-Office
Euro-Office zostało ogłoszone w marcu 2026 roku jako europejska alternatywa dla Microsoft Office. Twórcy podali dwa powody odgałęzienia ONLYOFFICE: uznali, że kod stanowi dobrą podstawę do obsługi formatów Microsoft, oraz chcieli projektu rozwijanego i zarządzanego w Europie, ponieważ według nich duża część deweloperów ONLYOFFICE nadal pracuje w Rosji. Pierwsza stabilna wersja ukazała się 9 czerwca 2026 roku. Euro-Office nie jest osobną usługą: ma być częścią innych platform, takich jak Nextcloud, i jest też dostępne jako program na komputer.
ONLYOFFICE
ONLYOFFICE to oryginał. Znany jest z dobrego odwzorowania plików docx, xlsx i pptx oraz paska narzędzi przypominającego Microsoft Office. Jest używany w wielu chmurach, także w Nextcloud. Istnieje bezpłatna edycja community oraz płatne edycje ze wsparciem technicznym.
Collabora Online
Collabora Online to internetowa wersja LibreOffice, znanego pakietu biurowego open source. Collabora jest jednym z największych współtwórców LibreOffice. Wewnętrznie działa na formacie ODF i otwiera pliki docx, xlsx i pptx poprzez ich konwersję. Przez wiele lat był to domyślny pakiet w Nextcloud (pod nazwą Nextcloud Office) i znajduje się również w openDesk, miejscu pracy rozwijanym na zlecenie rządu niemieckiego przez Zentrum für Digitale Souveränität (ZenDiS). openDesk łączy między innymi Nextcloud, Collabora, Open-Xchange (poczta i kalendarz), Element (czat) oraz Jitsi (wideorozmowy).
Dyskusja wokół Euro-Office
Rzetelny kurs wymaga wspomnienia, że Euro-Office nie powstało bez sporu. W skrócie stanowiska obu stron, bez oceny:
- ONLYOFFICE uważa, że fork narusza licencję, ponieważ Euro-Office usunęło z kodu logo i oznaczenia autorstwa ONLYOFFICE, i zakończyło współpracę z Nextcloud.
- Partnerzy Euro-Office uważają, że dodatkowe warunki dotyczące logo nie są ważne w ramach licencji AGPL.
- Krytycy wskazywali w 2026 roku, że duża część kodu nadal pochodzi od pierwotnych twórców, że Euro-Office wciąż przejmuje zmiany z ONLYOFFICE oraz że projekt znajduje się na GitHubie, który należy do Microsoftu.
Co to oznacza dla Państwa? Przede wszystkim to, że słowo „europejskie” w odniesieniu do oprogramowania jest pytaniem wielowarstwowym: kto to buduje, kto o tym decyduje, gdzie to działa, kto ma klucze? Lekcja 2.1 dała Państwu na to pięć pytań. Dla większości małych organizacji najważniejsze jest to, gdzie działa usługa, kto nią zarządza i czy dokumenty działają poprawnie. Przy oprogramowaniu open source zawsze mogą Państwo też zmienić dostawcę: Państwa pliki pozostają zwykłymi plikami docx lub odt.
Na podstawie czego dokonać wyboru?
Nie wybierajcie Państwo na podstawie nazwy, lecz na podstawie własnych dokumentów i sposobu pracy.
- Jakiego formatu Państwo używają? Jeśli pracują Państwo głównie z plikami docx i xlsx oraz z osobami korzystającymi z Microsoft Office, zwykle najlepiej sprawdzą się Euro-Office lub ONLYOFFICE, ponieważ nic nie jest konwertowane. Jeśli pracują Państwo z ODF lub wymaga tego zamawiający z sektora publicznego, Collabora Online jest mocnym wyborem.
- Wspólna edycja. Wszystkie trzy pakiety pozwalają na jednoczesną pracę kilku osób nad jednym dokumentem, z możliwością dodawania komentarzy i śledzenia zmian. Proszę przetestować to z dwiema osobami.
- Przeglądarka czy program? Osoby pracujące często bez internetu lub chcące korzystać z dużego ekranu z wieloma oknami potrzebują programu na komputer współpracującego z chmurą.
- Co oferuje Państwa dostawca? Często nie wybierają Państwo sami: dostawca oferuje jeden pakiet albo pozostawia Państwu wybór. Proszę zapytać, który to pakiet, kto go aktualizuje i czy potrzebna jest licencja na użytkownika.
- Własny zestaw testowy. Prawdziwa decyzja zapada podczas testowania własnych dokumentów (lekcja 6.5).
Bakkerij De Korrel zrobiła to tak: dziesięć dokumentów (oferta, grafik, cennik, przepisy, prezentacja na targi) otwarto w środowisku testowym, edytowano, zmieniano jednocześnie z koleżanką z pracy i odsyłano do księgowego. Ponieważ księgowy korzysta z Excela, a piekarnia od lat używała docx, zdecydowano się pozostać przy pakiecie opartym na OOXML.
Przeglądarka czy program na komputerze
| W przeglądarce | Program na komputerze | |
|---|---|---|
| Instalacja | Niepotrzebna | Jednorazowo na komputer |
| Bez internetu | Nie | Tak, dla plików na komputerze |
| Wspólna edycja | Tak | Tak, jeśli plik jest otwierany z połączonej chmury |
| Telefon i tablet | Przez przeglądarkę lub aplikację chmury | Zwykle nie |
| Czcionki | Te znajdujące się na serwerze | Te znajdujące się na Państwa komputerze |
Proszę zacząć w przeglądarce: działa na każdym komputerze i nie trzeba niczego instalować.
W praktyce: jak to wygląda u dostawcy
WebOké korzystał w Nextcloud najpierw z Collabora (pod nazwą Nextcloud Office) i w 2026 roku przechodzi na Euro-Office. Osoby posiadające licencję Office otwierają plik docx jednym kliknięciem w przeglądarce; w prawym górnym rogu, przy przycisku z ludzikami, widać, kto współpracuje nad dokumentem. Program na komputer, co może mylić, również nazywa się Nextcloud Office, ale jest to Euro-Office dla systemów Windows, Mac (Apple Silicon) i Linux. Inni dostawcy oferują ONLYOFFICE, Collabora lub Euro-Office, czasem do wyboru. Pytania z tej lekcji mogą Państwo zadać każdemu dostawcy.
Podsumowanie
- Pakiet biurowy online to osobny element, który pozwala edytować dokumenty z Państwa chmury w przeglądarce.
- Euro-Office (fork ONLYOFFICE, 2026) oraz ONLYOFFICE działają wewnętrznie na formatach docx, xlsx i pptx; Collabora Online (LibreOffice) na formacie ODF.
- Wokół Euro-Office toczy się dyskusja o licencji i pochodzeniu; słowo „europejskie” jest pytaniem wielowarstwowym.
- Proszę wybierać na podstawie formatów, sposobu współpracy, przeglądarki lub programu oraz oferty swojego dostawcy.
- Prawdziwym sprawdzianem jest test na własnych dokumentach.
Quiz
Zadanie
Zadanie E6.4: Wypróbowanie pakietu biurowego online. Proszę otworzyć trzy własne dokumenty (tekst, arkusz kalkulacyjny i prezentację) w pakiecie biurowym online europejskiego dostawcy (na przykład na koncie próbnym). Proszę edytować jeden z nich jednocześnie z koleżanką lub kolegą z pracy, dodać komentarz i pobrać wynik w formacie używanym przez osobę, z którą Państwo współpracują. Proszę odpowiedzieć na pytania o to, co się udało, a co nie.
Zadanie E6.4: Wypróbowanie pakietu biurowego online
Prosimy otworzyć trzy własne dokumenty (tekst, arkusz kalkulacyjny, prezentacja) w pakiecie biurowym online europejskiego dostawcy, edytować jeden z nich wspólnie z kolegą lub koleżanką, dodać komentarz i pobrać go w formacie używanym przez partnera we współpracy.
Zaznaczenia i notatki pozostają tylko w tej przeglądarce; nie są nigdzie wysyłane. Po zalogowaniu w Moje kursy zapisywana jest jedynie informacja, że zadanie zostało wykonane.
Dalsza lektura
Kroki opisane w tych artykułach dotyczą usług WebOké; u innych dostawców działa to podobnie.
- Instrukcja Euro-Office 1.1: Czym jest Euro-Office?
- Instrukcja Euro-Office 1.3: Euro-Office czy stare Nextcloud Office: co się dla Państwa zmienia?
- Instrukcja Euro-Office 8.1: Jednoczesna praca nad dokumentem
- Instrukcja Euro-Office 10.1: Euro-Office jako program na komputerze: czym jest i kiedy warto go używać?
- Instrukcja Euro-Office 13.2: Przejście na Euro-Office
- Nextcloud, blog „Euro-Office: General availability set for June 9” (nextcloud.com/blog)
- Collabora Online (collaboraonline.com), ONLYOFFICE (onlyoffice.com), openDesk (opendesk.eu)