Rozszerzenia i ich rejestry
Moduł 1: Jak działa system domen · Czas czytania: 9 min
Cel lekcji: Po tej lekcji będą Państwo potrafili rozróżnić rodzaje rozszerzeń, wskazać rejestr (registry) dla każdego rozszerzenia i wyjaśnić, dlaczego zasady różnią się w zależności od rozszerzenia.
Kluczowe pojęcia: rozszerzenie, TLD, ccTLD, gTLD, nowe gTLD, IANA, ICANN, rejestr (registry), wymagania dla poszczególnych rozszerzeń
Ostatni fragment nazwy
Każda nazwa domeny kończy się rozszerzeniem: .nl, .de, .com, .shop. W języku fachowym nazywa się to domeną najwyższego poziomu lub TLD. O tym, jak dalej zbudowana jest nazwa (etykiety, subdomeny, kropka na końcu), dowiedzą się Państwo w kursie DNS, w lekcji 1.2. Tutaj chodzi o coś innego: rozszerzenie decyduje o tym, czyje zasady obowiązują Państwa nazwę.
Zauważają to Państwo dopiero wtedy, gdy ma to znaczenie. Kto może zarejestrować nazwę? Jakie znaki może zawierać? Ile mają Państwo czasu na odzyskanie zapomnianej nazwy? Jak nazywa się kod, za pomocą którego przenosi się domenę? Na wszystkie te pytania odpowiedź brzmi: to zależy od rozszerzenia. Nazwa .nl i nazwa .com wyglądają dla odwiedzającego tak samo, ale za kulisami obowiązują zupełnie inne reguły gry.
Rozszerzenia krajowe i rozszerzenia ogólne
Istnieją dwa główne rodzaje rozszerzeń.
- ccTLD (country code TLD) to dwuliterowe kody krajów: .nl dla Holandii, .de dla Niemiec, .be dla Belgii. Do tej grupy należy również .eu, choć Unia Europejska nie jest krajem. Polskie rozszerzenie .pl prowadzi rejestr NASK.
- gTLD (generic TLD) to rozszerzenia ogólne, takie jak .com, .org i .net. Od kilku lat pojawiło się wiele nowych gTLD: rozszerzeń dla branży lub miejscowości, takich jak .shop, .app czy .amsterdam.
To rozróżnienie to coś więcej niż nazwa. Dla gTLD podstawowe zasady ustala jedna ogólnoświatowa organizacja. W przypadku rozszerzenia krajowego to zarządca w danym kraju w dużej mierze sam decyduje, co obowiązuje.
Kto prowadzi listę?
Na szczycie systemu stoją dwie organizacje.
- IANA prowadzi wykaz istniejących rozszerzeń i tego, kto zarządza każdym z nich. IANA jest częścią ICANN.
- ICANN to międzynarodowa organizacja non-profit. ICANN tworzy zasady dla gTLD: jakie dane abonenta są publiczne, jak przebiega transfer, kiedy rejestrator musi ostrzec Państwa przed wygaśnięciem domeny. Dla rozszerzeń krajowych, takich jak .nl, ICANN tych zasad nie ustala.
Poniżej każde rozszerzenie ma dokładnie jeden rejestr (registry): organizację, która prowadzi rejestr danego rozszerzenia i ustala jego zasady. Najbardziej znane dla przedsiębiorców z Holandii i Belgii:
| Rozszerzenie | Rodzaj | Rejestr (registry) |
|---|---|---|
| .nl | ccTLD | SIDN |
| .de | ccTLD | DENIC |
| .be | ccTLD | DNS Belgium |
| .eu | ccTLD | EURid |
| .com i .net | gTLD | Verisign |
| .org | gTLD | Public Interest Registry |
Kilka liczb, by zobaczyć skalę (stan na listopad 2026): istnieje ponad 6 milionów nazw .nl, ponad 18 milionów nazw .de i ponad 3,6 miliona nazw .eu.
Warto wiedzieć: prawie nigdy nie rejestrują Państwo domeny bezpośrednio w rejestrze. Korzystają Państwo z usług rejestratora, który przekazuje rejestrację w Państwa imieniu (lekcja 1.3). Rejestr widzi jednak Państwa jako abonenta, a jego zasady obowiązują również Państwa.
Zasady różnią się w zależności od rozszerzenia
Poniżej kilka różnic, z którymi będą się Państwo częściej spotykać w tym kursie. Nie muszą Państwo jeszcze znać ich na pamięć; chodzi o to, by zobaczyć, jak duże są te różnice.
Kto może rejestrować. Nazwę .nl może zarejestrować każdy, bez względu na to, gdzie na świecie mieszka. Jeśli mieszkają Państwo poza Holandią, adresem do doręczeń oficjalnej korespondencji jest adres biura SIDN w Arnhem. Nazwę .de może zarejestrować również osoba spoza Niemiec; niemiecki adres do korespondencji prawnej trzeba wskazać tylko wtedy, gdy zażąda tego osoba posiadająca prawo do znaku towarowego lub nazwy. Nazwę .be może zarejestrować każdy. Dla .eu wymagania są surowsze: trzeba być obywatelem państwa UE, Islandii, Liechtensteinu lub Norwegii, albo mieszkać w jednym z tych krajów, albo organizacja musi mieć tam siedzibę.
Jakie znaki są dozwolone. W nazwie .nl dozwolone są tylko litery od a do z, cyfry i łącznik. W .de i .be dozwolone są również litery z akcentami i umlautami (lekcja 2.4).
Osoby kontaktowe. W przypadku .nl oprócz abonenta trzeba podać kontakt administracyjny i techniczny. DENIC od 2018 roku rejestruje dla .de już tylko abonenta. Dla .com i innych gTLD kontakt administracyjny został zniesiony w sierpniu 2025 roku (moduł 3).
Po wypowiedzeniu lub wygaśnięciu. Usunięta nazwa .nl trafia na 40 dni do kwarantanny, podobnie jak nazwa .eu lub .be. Dla nazwy .de obowiązuje okres 30 dni, w którym tylko ostatni abonent może ją odzyskać. Nazwa .com przechodzi przez szereg faz o własnych nazwach (moduł 5).
Kod transferu. Dla .nl nazywa się token, dla .de AuthInfo, dla .eu transfer authorisation code, a w przypadku .be DNS Belgium sam wysyła go e-mailem (moduł 6).
Wniosek z tego: przy każdym rozszerzeniu, które Państwo rozważają, warto przeczytać zasady rejestru, a przynajmniej podsumowanie udostępnione przez rejestratora. To, co przy jednym rozszerzeniu jest normalne, przy innym może być zabronione.
Dlaczego ma to znaczenie dla Państwa jako abonenta
Załóżmy, że Bakkerij Example w Utrechcie ma example.com dla swojej strony internetowej i chce mieć także nazwę .nl i nazwę .eu. Wtedy obowiązują trzy zestawy zasad: Verisign i ICANN dla nazwy .com, SIDN dla nazwy .nl oraz EURid dla nazwy .eu. Jeśli piekarnia straci jedną z nazw z powodu zapomnianego przedłużenia, czas na jej odzyskanie zależy od rozszerzenia. A jeśli później przeniesie domeny do innego rejestratora, będzie potrzebować trzech rodzajów kodów.
Częstym błędem jest przekonanie, że "rejestr" to jedna instytucja, która zajmuje się wszystkim. Jeśli otrzymają Państwo e-mail od "rejestru domen" z prośbą o szybką płatność, prosimy sprawdzić, kto naprawdę jest nadawcą. SIDN na przykład sam nie sprzedaje nazw .nl abonentom. Lekcja 7.1 omawia to szerzej.
W praktyce: tak to działa w WebOké
Gdy szukają Państwo nazwy w WebOké za pomocą Wyszukaj domenę, pod wynikiem zobaczą Państwo "Inne rozszerzenia dla" swojej nazwy: piętnaście popularnych rozszerzeń jednocześnie, z informacją przy każdym, czy jest wolne, czy zajęte. Opcja "Pokaż wszystkie dostępne rozszerzenia" wyświetla pozostałe. To wygodne do porównania, ale nie mówi nic o zasadach poszczególnych rozszerzeń: te różnią się w zależności od rejestru. U innych rejestratorów wyszukiwanie działa podobnie.
Podsumowanie
- Rozszerzenie (TLD) decyduje o tym, jakie zasady obowiązują Państwa nazwę domeny.
- ccTLD to kody krajów, takie jak .nl, .de i .be (oraz .eu); gTLD to rozszerzenia ogólne, takie jak .com i .org, a także nowe gTLD.
- IANA prowadzi wykaz istniejących rozszerzeń; ICANN tworzy zasady dla gTLD, ale nie dla rozszerzeń krajowych.
- Każde rozszerzenie ma jeden rejestr: SIDN, DENIC, DNS Belgium, EURid, Verisign, Public Interest Registry.
- Kto może rejestrować, jakie znaki są dozwolone, co dzieje się po wygaśnięciu i jak przebiega transfer: to wszystko różni się w zależności od rozszerzenia.
Quiz
Zadanie
Zadanie A1.2: Który rejestr (registry)? (studium przypadku). Bakkerij Example zestawia wszystkie swoje nazwy domen i chce wiedzieć, który rejestr ustala zasady dla każdej z nich. Ma nazwy z sześcioma rozszerzeniami: .nl, .de, .eu, .be, .com i .org. Prosimy wybrać rejestr dla każdego rozszerzenia z listy rozwijanej. Każda lista zawiera tych samych sześć opcji:
- SIDN
- DENIC
- EURid
- DNS Belgium
- Verisign
- Public Interest Registry
Program porównuje Państwa odpowiedzi ze stałym kluczem. Wszystkie sześć poprawnych to wynik zielony, pięć poprawnych to wynik pomarańczowy. W razie błędu mogą Państwo spróbować ponownie.