Registry, rejestrator i reseller
Moduł 1: Jak działa system domen · Czas czytania: 9 min
Cel lekcji: Po tej lekcji potrafią Państwo wyjaśnić łańcuch: registry, rejestrator, reseller i abonent, oraz wiedzą, do kogo zwrócić się z danym problemem.
Kluczowe pojęcia: registry, rejestrator (registrar), reseller, abonent, umowa z rejestratorem, warunki registry, do kogo zwrócić się z danym problemem
Łańcuch od góry do dołu
W lekcji 1.1 poznali Państwo trzy strony stojące za nazwą domeny. Kurs DNS (lekcja 1.3) omawia je krótko od strony technicznej. Tutaj patrzymy na nie z perspektywy abonenta: z kim mają Państwo umowę i kto co może dla Państwa zrobić?
Łańcuch wygląda następująco:
- Registry zarządza jednym rozszerzeniem i rejestrem wszystkich nazw w tym rozszerzeniu (lekcja 1.2).
- Rejestrator (registrar) ma umowę z registry i może wpisywać nazwy do tego rejestru, zmieniać je i przedłużać. W DENIC rejestrator nazywa się członkiem (DENIC-Mitglied). W przypadku gTLD, takich jak .com, rejestrator ma dodatkowo akredytację ICANN.
- Czasem pośrodku jest reseller: firma, która odsprzedaje nazwy za pośrednictwem rejestratora, ale sama nie jest rejestratorem.
- Na samym dole są Państwo: abonent domeny.
Nazwy prawie nigdy nie rejestruje się bezpośrednio w registry. Jest jeden wyjątek, na który mogą Państwo trafić: w DENIC abonent może przez DENICdirect załatwić nazwę .de także bez pośrednika. W przypadku .nl, .eu i .be zawsze odbywa się to przez rejestratora.
Dwie umowy, jedna nazwa
Jako abonent mają Państwo do czynienia z dwoma rodzajami ustaleń.
- Umowa z Państwa rejestratorem (lub z resellerem). Określa okres obowiązywania, płatności, okres wypowiedzenia oraz usługi, które się z nią wiążą.
- Warunki registry. Obowiązują one także Państwa, mimo że nie podpisują ich Państwo bezpośrednio z registry. W przypadku .nl są Państwo wręcz bezpośrednią stroną umowy z SIDN: abonent jest stroną, z którą registry ustala rejestrację.
Ma to swoje konsekwencje. Rejestratora domeny .nl można zmienić w dowolnym momencie. Umowa z dotychczasowym rejestratorem nie wygasa jednak automatycznie: to, co jeszcze trzeba mu zapłacić, zależy od Państwa ustaleń z tym rejestratorem. Registry zajmuje się więc nazwą, a rejestrator usługą wokół niej.
Registry wymaga również, aby nazwa była zarejestrowana na rzeczywistego abonenta. W przypadku .nl i .eu abonentem nie może być rejestrator, reseller ani usługa, która jedynie „pożycza” swoje dane w celu ochrony prywatności. Jeśli Państwa domena jest zarejestrowana na twórcę Państwa strony, to dla registry abonentem jest twórca strony. Tylko abonent może zlecić transfer, odzyskać nazwę z kwarantanny lub zmienić abonenta.
Reseller: wygodny, ale to dodatkowe ogniwo
Wielu twórców stron, firm hostingowych i agencji marketingowych sprzedaje nazwy domen, nie będąc rejestratorem. Są wtedy resellerami. To zupełnie normalne i nie ma w tym nic złego. W Whois domen .nl reseller jest nawet wymieniony osobno, obok rejestratora.
Reseller jest jednak dodatkowym ogniwem. Wszystko, czego Państwo chcą, trafia przez niego do rejestratora, a następnie do registry. Jeśli reseller zakończy działalność, nie odpowiada lub dojdzie do sporu, muszą Państwo wiedzieć, jaki rejestrator za nim stoi. Znajdą go Państwo w Whois lub RDAP swojej domeny (moduł 4).
Taka sytuacja zwykle kończy się dobrze, jeśli to Państwo są zarejestrowani jako abonent. Wystarczy wtedy poprosić o kod transferu (verhuiscode) i przenieść domenę do wybranego rejestratora. W przypadku .nl rejestrator musi przekazać kod w ciągu pięciu dni; jeśli tego nie zrobi, nowy rejestrator może zwrócić się do SIDN. Jeśli jednak nazwa nie jest zarejestrowana na Państwa, problem dopiero się zaczyna.
Do kogo zwrócić się z danym problemem?
To pytanie, przy którym najczęściej popełnia się błędy. Ludzie dzwonią do registry w sprawie wolno działającej strony albo proszą firmę hostingową o sprzedaż nazwy zarejestrowanej na kogoś innego. Kilka praktycznych zasad:
| Sytuacja | Do kogo |
|---|---|
| Potrzebują Państwo kodu transferu swojej domeny | Do swojego rejestratora (lub resellera) |
| Rejestrator nie przekazuje kodu transferu .nl w ciągu pięciu dni | Do nowego rejestratora, który może zwrócić się do SIDN |
| Skrzynka pocztowa jest pełna lub strona wyświetla błąd | Do swojej firmy hostingowej lub dostawcy poczty |
| Chcą Państwo, aby abonentem został odtąd Państwa wspólnik | Decydują Państwo jako abonent; rejestrator to wykonuje |
| Państwa nazwa .nl została usunięta i nie wiedzą Państwo dlaczego | Do swojego rejestratora: SIDN nie zna przyczyny |
| Otrzymali Państwo fakturę od nieznanego „rejestru domen” | Nikomu nie płacić; zapytać własnego rejestratora |
Widać tu pewien schemat. Państwa rejestrator to punkt kontaktowy we wszystkich sprawach dotyczących wpisu w rejestrze: rejestracji, odnowienia, serwerów nazw, danych kontaktowych, kodu transferu. Państwa firma hostingowa odpowiada za serwer, na którym działają strona i poczta. Z registry kontaktują się Państwo rzadko; robi to rejestrator. Niektórych rzeczy nikt nie zrobi za Państwa: o tym, co dzieje się z nazwą, decydują Państwo jako abonent.
Uwaga: rejestrator i firma hostingowa to często ta sama firma, ale nie zawsze. A podmiot zarządzający Państwa DNS może być jeszcze inny (szerzej omawia to kurs DNS). Zanim więc Państwo do kogoś zadzwonią, warto najpierw sprawdzić, kto za co odpowiada.
Pułapki w łańcuchu
- Registry, która nie jest registry. SIDN sama nie sprzedaje abonentom nazw .nl. Jeśli ktoś dzwoni lub pisze, podając się za „instytucję rejestrującą”, i chce Państwu coś sprzedać, to nie jest SIDN.
- Zapomniany reseller. Twórca strony kiedyś zarejestrował Państwa domenę, a potem zakończył działalność. Nazwa wygasa, a przypomnienie do nikogo nie dociera. Dlatego zawsze warto wiedzieć, jaki rejestrator za tym stoi.
- Niewłaściwy abonent. Jeśli domena jest zarejestrowana na twórcę strony, pracownika lub rejestratora, to w rzeczywistości nie mają Państwo nad nią kontroli (lekcja 3.2).
W praktyce: tak to działa w WebOké
Aby sprawdzić, jaki rejestrator stoi za domeną, warto skorzystać z narzędzia WHOIS. W WebOké jest to WHOIS lookup pod adresem https://www.weboke.pl/toondomein. Wystarczy wpisać nazwę domeny, aby zobaczyć m.in. jej status i rejestratora. W przypadku własnych domen w WebOké wszystko znajdą Państwo w Moje WebOké w sekcji Moje domeny: tam można też uzyskać kod transferu i zmienić dane kontaktowe. U innych rejestratorów działa to podobnie, tylko przyciski mają inne nazwy.
Podsumowanie
- Łańcuch to registry, rejestrator, ewentualnie reseller oraz abonent.
- Mają Państwo umowę z rejestratorem, a warunki registry również Państwa obowiązują.
- Reseller sam nie jest rejestratorem; zawsze warto wiedzieć, jaki rejestrator za nim stoi.
- Rejestrator to punkt kontaktowy we wszystkich sprawach rejestru, firma hostingowa w sprawach strony i poczty.
- Decyzje dotyczące samej nazwy podejmują Państwo jako abonent.
Quiz
Zadanie
Zadanie A1.3: Do kogo należy się zwrócić? (studium przypadku). Bakkerij Example ma do załatwienia cztery sprawy. Dla każdej sytuacji prosimy wybrać, do kogo piekarnia powinna się zwrócić:
- Nazwa .nl piekarni musi zostać odnowiona.
- Strona internetowa piekarni od kilku dni ładuje się bardzo wolno.
- Inny piekarz proponuje przejęcie nazwy domeny. Ktoś musi zdecydować, czy nazwa zostanie sprzedana.
- Piekarnia przenosi swój DNS do innego podmiotu i musi zlecić zmianę serwerów nazw domeny.
Dla każdej sytuacji wybierają Państwo spośród tych samych czterech opcji:
- Państwa rejestrator
- registry
- Państwa firma hostingowa
- Państwo jako abonent
Program porównuje Państwa odpowiedzi ze stałym kluczem. Wszystkie cztery poprawne oznaczają zielony wynik.