Co Państwo otrzymują, rejestrując nazwę domeny
Moduł 1: Jak działa system domen · Czas czytania: 9 min
Cel lekcji: Po tej lekcji będą Państwo potrafili wyjaśnić, co dokładnie otrzymuje się, rejestrując nazwę domeny, czym nazwa domeny jest, a czym nie jest, oraz jakie obowiązki się z nią wiążą.
Kluczowe pojęcia: nazwa domeny, rejestracja, prawo do używania, okres rejestracji, abonent, rejestr (registry), rejestrator (registrar), warunki, nazwa domeny a hosting
Nazwę się wynajmuje, a nie kupuje
Potocznie mówi się, że nazwę domeny się „kupuje”. Brzmi to tak, jakby nazwa należała potem do Państwa na zawsze, jak rower. Tak to jednak nie działa. Kto rejestruje nazwę domeny, otrzymuje prawo do używania tej nazwy, dopóki trwa rejestracja i dopóki przestrzega zasad. W praktyce to prawo nazywa się rejestracją. Są Państwo wtedy abonentem (houder) tej nazwy.
Rejestracja zawsze obowiązuje przez określony okres, zwykle rok. Jeśli nie zostanie przedłużona na czas albo ją Państwo wypowiedzą, prawo wygasa. Po krótkim czasie, w którym nazwę można jeszcze odzyskać (moduł 5), może ją zarejestrować ktoś inny. To najważniejsza różnica w stosunku do kupna: nazwa domeny pozostaje Państwa tylko tak długo, jak Państwo (lub rejestrator w Państwa imieniu) aktywnie o nią dbają.
Prawo do używania naprawdę należy jednak do Państwa. Nikt nie może bez zgody abonenta po prostu odebrać Państwa domeny ani jej przenieść. Nazwę można też przekazać innej osobie, na przykład przy sprzedaży firmy (lekcja 6.4). Odbywa się to jednak według zasad podmiotu zarządzającego rozszerzeniem, a nie wyłącznie na podstawie umowy kupna.
Trzy strony: rejestr, rejestrator i Państwo
Za każdą nazwą domeny stoją trzy strony. Kurs DNS krótko je omawia (lekcja 1.3); tutaj zobaczą Państwo, co oznaczają one dla Państwa jako abonenta.
- Rejestr (registry) zarządza jednym rozszerzeniem, takim jak .nl, .de lub .com. Prowadzi oficjalną listę wszystkich nazw z tym rozszerzeniem i ich abonentów. Rejestr ustala też zasady: kto może rejestrować, jakie znaki są dozwolone, co dzieje się po wypowiedzeniu.
- Rejestrator (registrar) to firma, w której załatwiają Państwo sprawy związane z nazwą. Ma umowę z rejestrem i przekazuje mu Państwa rejestrację, zmiany i przedłużenia. Dla Państwa rejestrator jest okienkiem obsługi: tam Państwo płacą, zmieniają dane i zamawiają kod transferu (verhuiscode).
- Abonentem są Państwo: osoba lub organizacja, która ma prawo do używania nazwy.
Pomiędzy nimi może występować jeszcze czwarta strona: reseller, który odsprzedaje nazwy za pośrednictwem rejestratora. Lekcja 1.3 omawia to szerzej.
Jako abonent zawsze akceptują Państwo dwa zestawy zasad: warunki swojego rejestratora oraz zasady rejestru danego rozszerzenia. Przy nazwie .nl obowiązują zasady SIDN, przy .de zasady DENIC, przy .eu zasady EURid. Zwykle akceptuje się je jednym kliknięciem pola wyboru przy zamówieniu, ale są wiążące. Znajduje się w nich na przykład wymóg podania prawidłowych danych (lekcja 3.3).
Czym nazwa domeny jest, a czym nie jest
Nazwa domeny to tylko nazwa. Nie jest to strona internetowa, skrzynka pocztowa ani przestrzeń dyskowa. Aby z niej korzystać, potrzebują Państwo czegoś więcej:
| Co | Do czego służy | Gdzie się znajduje |
|---|---|---|
| Nazwa domeny | Sama nazwa, zarejestrowana na Państwa | W rejestrze, obsługiwana przez rejestratora |
| DNS | Informuje komputery, gdzie znajduje się Państwa strona i poczta | Na serwerach nazw (kurs DNS) |
| Hosting | Komputer, na którym działa Państwa strona | U dostawcy hostingu |
| Skrzynki dla adresów w Państwa domenie | U dostawcy poczty lub w pakiecie hostingowym |
Wszystkie cztery elementy mogą znajdować się u tego samego dostawcy, ale nie muszą. Domenę można mieć u jednego rejestratora, stronę u innego dostawcy, a pocztę u jeszcze innego. Dlatego ważne jest, aby wiedzieć, co gdzie się znajduje. Kto tego nie wie, często odkrywa to dopiero wtedy, gdy coś pójdzie nie tak: wypowiedziany pakiet hostingowy, wraz z którym zniknęła też domena, albo strona przeniesiona w inne miejsce, podczas gdy poczta została w starym.
Najważniejszym elementem jest jednak nazwa. Stronę można zbudować od nowa, skrzynki pocztowe można utworzyć ponownie. Gdy jednak nazwa przepadnie, przepadają też Państwa adres e-mail, linki na innych stronach, wizytówki i widoczność w wyszukiwarkach. Dlatego ten kurs dotyczy zarządzania samą nazwą.
Obowiązki abonenta
Wraz z prawem do używania pojawiają się też obowiązki. Nieco różnią się w zależności od rozszerzenia, ale te obowiązują niemal wszędzie:
- Prawidłowe dane. Imię i nazwisko lub nazwa, adres i adres e-mail muszą być poprawne. Rejestr może zawiesić lub usunąć nazwę, jeśli dane są nieprawidłowe (lekcja 3.3).
- Dostępność. Wiadomości od rejestratora i rejestru muszą do Państwa docierać. Prosimy używać adresu, który Państwo naprawdę czytają, najlepiej nie w samej domenie: jeśli domena przestanie działać, taka wiadomość również nie dotrze.
- Terminowe przedłużanie (moduł 5).
- Nienaruszanie praw innych osób. Nazwa podobna do cudzego znaku towarowego może przysporzyć Państwu problemów, nawet jeśli była jeszcze wolna (lekcje 2.3 i 7.2).
Przegląd Państwa domen
Wiele osób ma więcej domen, niż sądzi: nazwę firmy, starą nazwę sprzed fuzji, nazwę na potrzeby kampanii, .com obok .nl. Dlatego warto zacząć od przeglądu. Dla każdej domeny powinni Państwo wiedzieć: kto jest abonentem, u którego rejestratora się znajduje, kiedy jest przedłużana, gdzie jest obsługiwany DNS i co na niej działa. W lekcji 7.4 utworzą Państwo z tego stały rejestr; teraz zaczynamy od pierwszej listy.
W praktyce: jak to wygląda w WebOké
W Moje WebOké Państwa domeny znajdują się w sekcji Moje domeny. Dla każdej domeny widać status, datę wygaśnięcia oraz informację, czy jest przedłużana automatycznie. Na stronie domeny znajdują się karty Serwery nazw, Kontakty domeny, Odnowienie i Zaawansowane. U innych rejestratorów nazwy są inne, ale te same dane znajdą Państwo również tam.
Podsumowanie
- Otrzymują Państwo prawo do używania nazwy na określony okres, a nie własność na zawsze.
- Rejestr zarządza rozszerzeniem i zasadami, rejestrator jest Państwa okienkiem obsługi, a Państwo są abonentem.
- Nazwa domeny to tylko nazwa: DNS, hosting i e-mail to osobne elementy, które mogą znajdować się gdzie indziej.
- Jako abonent muszą Państwo podawać prawidłowe dane, być osiągalni i przedłużać domenę na czas.
- Przegląd wszystkich domen to podstawa dobrego zarządzania.
Quiz
Zadanie
Zadanie D1.1: Przegląd Państwa domen. Prosimy sporządzić pierwszą listę wszystkich nazw domen, których używają Państwo lub Państwa organizacja, także starych i zapomnianych. Warto przejrzeć faktury, program pocztowy (jakich adresów Państwo używają?) i zapytać współpracowników lub twórcę strony. Dla każdej domeny prosimy zapisać, kto jest abonentem, u którego rejestratora się znajduje oraz gdzie działają strona i poczta. Jeśli czegoś Państwo nie wiedzą, prosimy wpisać „nie wiem”: właśnie to ustalą Państwo w kolejnych lekcjach.
Zadanie D1.1: Przegląd Państwa domen
To zadanie wykonuje się samodzielnie, nikt go nie sprawdza. Prosimy zaznaczyć wykonane punkty i oznaczyć zadanie jako wykonane.
Pełna lista (także domen ochronnych i starych nazw), a przy każdej domenie: abonent, rejestrator oraz miejsce, w którym działają strona internetowa i poczta. Tam, gdzie czegoś nie wiadomo, uczciwe „nie wiem” wraz z planem, jak to ustalić. Najważniejsza domena to zwykle domena Państwa adresu e-mail.
Zaznaczenia i notatki pozostają tylko w tej przeglądarce; nie są nigdzie wysyłane. Po zalogowaniu w Moje kursy zapisywana jest jedynie informacja, że zadanie zostało wykonane.