Czym jest VPS i za co Państwo odpowiadają

Moduł 1: Pierwszy serwer · Czas czytania: 9 min

Cel lekcji: Po tej lekcji będą Państwo potrafili wyjaśnić, czym jest VPS i co oznacza "unmanaged" dla Państwa obowiązków, a także ocenić, czy VPS pasuje do Państwa planów, czy lepszy będzie pakiet hostingowy lub usługa zarządzana.

Kluczowe pojęcia: serwer, wirtualizacja, hypervisor, maszyna wirtualna, VPS, vCPU, pamięć operacyjna (RAM), przestrzeń dyskowa, root, unmanaged, managed, hosting współdzielony, odpowiedzialność

Własny serwer, tylko wirtualny

Serwer to komputer, który dostarcza usługi innym komputerom: stronę internetową, skrzynkę pocztową, bazę danych, aplikację. Duże serwery w centrum danych mają dziesiątki rdzeni procesora i setki gigabajtów pamięci operacyjnej. To więcej, niż potrzebuje większość osób. Dlatego taką maszynę się dzieli.

Taki podział nazywa się wirtualizacją. Na fizycznym serwerze działa hypervisor (na przykład KVM, wbudowany w jądro Linux). Hypervisor tworzy wiele maszyn wirtualnych: każda otrzymuje własną część procesora, pamięci i dysku i każda „myśli”, że jest zwykłym komputerem. VPS (virtual private server) to taka maszyna wirtualna, którą Państwo wynajmują.

Co Państwo otrzymują:

Root to administrator w systemie Linux: użytkownik, który może wszystko, również wszystko zepsuć. Z VPS-em otrzymują Państwo ten klucz. To jednocześnie siła i ryzyko.

Hosting współdzielony, VPS i usługi zarządzane

Aby zobaczyć, co wyróżnia VPS, warto zestawić go z alternatywami:

Unmanaged oznacza: dostawca dba o to, by sprzęt działał, sieć funkcjonowała, a Państwa VPS był włączony. Wszystko, co dzieje się wewnątrz VPS, należy do Państwa. Gdy w OpenSSH pojawi się luka, to Państwo instalują aktualizację. Gdy dysk się zapełni, to Państwo robią porządek. Gdy serwer zostanie przejęty i zacznie wysyłać spam, to Państwo ponoszą odpowiedzialność, również wobec dostawcy, który może wyłączyć Państwa VPS, aby chronić innych klientów.

Managed oznacza, że dostawca przejmuje tę pracę (lub jej część). Jej zakres bardzo różni się u poszczególnych dostawców; prosimy zawsze sprawdzić, co obejmuje "zarządzanie".

Kiedy VPS to dobry pomysł?

VPS dobrze się sprawdzi, jeśli Państwo:

• chcą uruchamiać oprogramowanie, którego nie da się używać na hostingu współdzielonym, na przykład kontener Docker, aplikację Node.js lub Python, VPN, serwer Git, serwer gier lub własną usługę monitorowania;
• chcą się nauczyć, jak działają serwery (do tego służy ten kurs);
• potrzebują pełnej kontroli nad wersjami i ustawieniami;
• są gotowi regularnie poświęcać na to czas: śledzić aktualizacje, czytać logi, testować kopie zapasowe.

VPS nie jest dobrym pomysłem, jeśli Państwo:

• potrzebują tylko strony WordPress lub kilku skrzynek pocztowych. Pakiet hostingowy zapewnia to razem z aktualizacjami, pocztą, kopiami zapasowymi i panelem, bez konieczności samodzielnego zabezpieczania serwera;
• nie mają czasu na utrzymanie serwera. Serwer, który przez rok nie otrzymuje aktualizacji, stanowi zagrożenie dla Państwa i dla innych;
• chcą wysyłać pocztę z serwera, nie wiedząc, czym są SPF, DKIM, DMARC i reverse DNS (lekcja 7.1). Wielu dostawców domyślnie blokuje wychodzący port 25.

Uczciwa reguła: proszę liczyć się z godziną konserwacji miesięcznie dla prostego serwera i z większym nakładem, gdy coś pójdzie nie tak. Kto nie chce lub nie może tego zapewnić, lepiej wybierze hosting lub usługę zarządzaną.

Co robi dostawca, a co Państwo?

W WebOké panel nazywa się ekranem VPS: tam włączają i wyłączają Państwo VPS, otwierają konsolę, tworzą snapshoty i ustawiają reverse DNS. U innych dostawców działa to podobnie, tylko przyciski mają inne nazwy ("rescue", "VNC-console", "rDNS", "images").

Ten kurs to samopomoc

Ten kurs to samopomoc. Nie zaglądamy na Państwa serwer i niczego tam za Państwa nie naprawiamy; zadania sprawdzają wyłącznie z zewnątrz to, co każdy w internecie również może zobaczyć.

Nie wynika to z niechęci: na serwerze unmanaged tylko Państwo wiedzą, co na nim działa i dlaczego. Dlatego w tym kursie uczą się Państwo nie tylko poleceń, ale też tego, jak samodzielnie badać problem (moduł 6), jak odzyskać dostęp, gdy się Państwo zablokują (lekcja 1.2 i 5.2), oraz jak przywrócić system, gdy naprawdę coś pójdzie nie tak (moduł 8 i 10).

Czego Państwo potrzebują do tego kursu

• Komputera z terminalem: w systemie Windows PowerShell lub Windows Terminal, w macOS i Linux aplikacji Terminal. Klient SSH jest standardowo dostępny we wszystkich trzech systemach (lekcja 1.3).
• Serwera do ćwiczeń. Najlepiej VPS z publicznym adresem IP, w WebOké lub gdzie indziej. Bez VPS większość lekcji można przejść na maszynie wirtualnej na własnym komputerze (VirtualBox, UTM, multipass) lub na starym komputerze z Debianem lub Ubuntu. Zadania, które sprawdzają Państwa serwer z zewnątrz, wymagają jednak publicznego adresu IP.
• Nazwa domeny przyda się od modułu 7 (strona z https). Wystarczy subdomena domeny, którą Państwo już posiadają.
• Miejsca na notatki: adresy IP, odcisk klucza serwera, zainstalowane usługi. W lekcji 10.4 przygotują Państwo z tego dokument serwera.

Podsumowanie

• VPS to maszyna wirtualna na współdzielonym serwerze fizycznym, z własnymi vCPU, RAM, przestrzenią dyskową, adresami IP i dostępem root.
• Unmanaged oznacza: dostawca dba o sprzęt i sieć, a Państwo o wszystko wewnątrz VPS, od aktualizacji po kopie zapasowe.
• VPS ma sens dla oprogramowania, którego nie da się uruchomić na hostingu, do nauki i dla pełnej kontroli, jeśli regularnie poświęcają Państwo na to czas.
• Do samej strony internetowej lub poczty pakiet hostingowy jest często bezpieczniejszy i wymaga mniej pracy.
• Ten kurs to samopomoc: zadania sprawdzają z zewnątrz, nikt nie loguje się na Państwa serwer.

Quiz

Zadanie

Zadanie O1.1: Czy VPS pasuje do Państwa planów? Prosimy opisać, co chcą Państwo uruchomić na serwerze, kto będzie zajmował się konserwacją i ile czasu mają Państwo na to do dyspozycji. Proszę przejść przez listę kontrolną i wybrać: VPS, pakiet hostingowy lub usługa zarządzana, wraz z uzasadnieniem.

Przeczytaj więcej

• Pierwsze kroki z VPS
• Linux KVM, czym jest KVM: https://linux-kvm.org/page/Main_Page