Zarządzanie usługami za pomocą systemctl na Państwa serwerze VPS
Na Państwa serwerze VPS działają programy, które muszą być stale dostępne: serwer SSH, serwer WWW, baza danych. Takie programy nazywamy usługami. W systemach Debian, Ubuntu, AlmaLinux i Rocky Linux uruchamia je i nadzoruje systemd, a systemd obsługuje się poleceniem systemctl. Poniżej przedstawiamy najczęściej potrzebne polecenia.
Status usługi
systemctl status nginx
Rozszerzenie .service można pominąć. Wynik należy czytać od góry do dołu:
- Kropka przed nazwą jest zielona, gdy usługa działa, biała, gdy jest zatrzymana, i czerwona, gdy wystąpił błąd.
- Loaded informuje, czy usługa uruchamia się przy starcie systemu (
enabled), czy nie (disabled). - Active informuje, czy usługa obecnie działa (
active (running)), jest zatrzymana (inactive (dead)) lub zakończyła się błędem (failed), oraz od kiedy. - Na dole znajdują się ostatnie wiersze z dziennika usługi. Często już tam widać przyczynę problemu.
Uruchamianie, zatrzymywanie i przeładowywanie
| Polecenie | Działanie |
|---|---|
sudo systemctl start nginx | Uruchamia teraz |
sudo systemctl stop nginx | Zatrzymuje teraz |
sudo systemctl restart nginx | Zatrzymuje i ponownie uruchamia |
sudo systemctl reload nginx | Ponownie wczytuje konfigurację bez zatrzymywania |
Różnica między restart a reload jest istotna. Przy restarcie usługa na chwilę się zatrzymuje, a jeśli nowa konfiguracja zawiera błąd, usługa nie uruchomi się ponownie i Państwa strona internetowa przestanie działać. Przy przeładowaniu usługa działa dalej; w razie błędu nginx zachowuje poprzednią konfigurację. Dlatego prosimy najpierw przetestować konfigurację (sudo nginx -t, sudo sshd -t), a następnie użyć reload. Nie każda usługa obsługuje reload; polecenie sudo systemctl reload-or-restart samo wybiera odpowiednią opcję.
Przy starcie systemu: enable i disable
Uruchomienie usługi i „uruchamianie przy starcie systemu” to dwie różne rzeczy. Jeśli uruchomią Państwo usługę wyłącznie poleceniem start, po następnym ponownym uruchomieniu serwera, na przykład po aktualizacji jądra, usługa nie będzie działać.
| Polecenie | Działanie |
|---|---|
sudo systemctl enable --now nginx | Uruchamia teraz i odtąd przy każdym starcie systemu. Prosimy używać tego polecenia dla nowej usługi |
sudo systemctl disable --now nginx | Zatrzymuje teraz i wyłącza uruchamianie przy starcie systemu |
systemctl is-enabled nginx | Pokazuje, czy usługa uruchamia się przy starcie systemu |
Co nie działa? I co jest uruchomione?
systemctl --failed
To polecenie wyświetla wszystkie usługi zakończone błędem. Lista powinna być pusta. Warto ją sprawdzać po każdym ponownym uruchomieniu i każdej aktualizacji. Po rozwiązaniu problemu komunikat można usunąć poleceniem sudo systemctl reset-failed.
systemctl list-units --type=service --state=runningwyświetla wszystkie działające usługi. Jeśli którejś Państwo nie znają, warto sprawdzić, do czego służy. Usługa, której Państwo nie potrzebują, to zbędna furtka do systemu.systemctl list-timerswyświetla zaplanowane zadania systemd wraz z informacją, kiedy zostały ostatnio wykonane i kiedy zostaną wykonane ponownie. W ten sposób można na przykład sprawdzić, czy działają timery automatycznych aktualizacji lub odnawiania certyfikatów.
Dzienniki usługi
Aby zobaczyć więcej niż kilka wierszy z systemctl status, prosimy użyć journalctl:
sudo journalctl -u nginx --since "1 hour ago" sudo journalctl -u nginx -p err -b
Pierwsze polecenie wyświetla wszystkie wpisy nginx z ostatniej godziny, drugie tylko błędy od ostatniego uruchomienia systemu. Więcej poleceń znajdą Państwo w artykule Odczytywanie logów za pomocą journalctl i docker logs.
Zmiana ustawień usługi
Pliku unit dostarczonego z pakietem (w /usr/lib/systemd/system/) nigdy nie należy modyfikować, ponieważ aktualizacja go nadpisze. Prosimy użyć sudo systemctl edit nginx: polecenie to tworzy niewielki plik zawierający wyłącznie Państwa zmiany i powoduje ponowne wczytanie konfiguracji przez systemd. Ostatecznie obowiązujące ustawienia można sprawdzić poleceniem systemctl cat nginx.
sudo systemctl reboot lub przyciskiem Uruchom ponownie na ekranie VPS. Wymuszone wyłączenie działa jak wyciągnięcie wtyczki z gniazdka: usługi nie mają szansy prawidłowo się zatrzymać, a baza danych może ulec uszkodzeniu. Więcej informacji w artykule Ekran VPS: włączanie i wyłączanie, wykresy, system i dziennik.W systemach AlmaLinux i Rocky Linux systemctl działa dokładnie tak samo, jedynie niektóre usługi mają inne nazwy: usługa SSH nazywa się tam sshd zamiast ssh, Apache to httpd, a zapora sieciowa to firewalld.
Chcą Państwo dowiedzieć się więcej? Zapraszamy na bezpłatny kurs VPS i administrowanie serwerem Linux, lekcja 6.1 Zarządzanie usługami za pomocą systemd lub lekcja 6.2 Odczytywanie logów za pomocą journalctl.